Zasady w saunie – savoir-vivre, którego nikt nie wiesza na drzwiach

Zasady w saunie: co jest w regulaminie, a co jest zwyczajem

W polskich saunach publicznych obowiązują dwa poziomy zasad. Pierwszy to regulamin strefy saun – wisi przy wejściu i jest wiążący: za jego łamanie obsługa może wyprosić ze strefy. Drugi to zwyczaje, których nikt nie spisał, ale które decydują o tym, czy inni goście będą się przy Tobie czuli swobodnie.

Regulaminy różnią się między obiektami, dlatego przed pierwszą wizytą przeczytaj ten konkretny – większość saunariów i term publikuje go na swojej stronie.

Ręcznik i higiena

To zasada, od której nie ma wyjątków. Całe ciało – razem ze stopami – musi leżeć lub siedzieć na ręczniku, tak żeby skóra nie dotykała drewna. Regulaminy zapisują to wprost, a część obiektów wymaga wręcz dwóch ręczników: jednego do sauny, drugiego do wycierania. Jeśli siedzisz, ręcznik ma być na tyle długi, żeby postawić na nim stopy na niższej ławce. Co jeszcze spakować, sprawdzisz w liście rzeczy do zabrania do sauny.

Pozostałe zasady higieny:

• Prysznic przed każdym wejściem, nie tylko przed pierwszym. Po schłodzeniu i odpoczynku dobrze jest opłukać się ponownie i dokładnie wytrzeć.
• Żadnych kosmetyków w kabinie. Peelingi, maseczki i olejki nakładasz tylko wtedy, gdy rozdaje je saunamistrz. Regulaminy często zabraniają też wnoszenia własnych olejków i esencji.
• Golenie, obcinanie paznokci i nakładanie balsamu – tylko pod prysznicem albo w szatni.
• Pot ścierasz ręcznikiem, nie dłonią strzepywaną na ławki i podłogę.

Cisza i rozmowy

Czy można rozmawiać w saunie? Można, ale cicho i krótko. Wiele obiektów ogłasza całą strefę saun strefą ciszy i zakazuje w niej głośnych rozmów. Ludzie przychodzą do sauny odpocząć – opowieść o pracy, choćby półgłosem, w zamkniętej kabinie słyszą wszyscy.

W praktyce:

• w kabinie mów szeptem albo wcale, zwłaszcza gdy ktoś leży z zamkniętymi oczami;
• dłuższe rozmowy przenieś do baru, na taras albo do części, w której obiekt na nie pozwala;
• nie komentuj wyglądu innych osób – w strefie beztekstylnej to szczególnie niezręczne.

Część obiektów rozdziela strefy godzinowo. Przykład z naszej bazy: w strefie relaksu jednego z hoteli w Zakopanem do 17:00 mogą przebywać dzieci od 7 lat, a później zaczyna się strefa ciszy dla dorosłych – szczegóły w zestawieniu saun w Zakopanem.

Telefon zostaje w szafce

Zakaz telefonów, aparatów i kamer jest w regulaminach wielu stref saun, a w strefach beztekstylnych pilnuje się go szczególnie ostro. Chodzi o prywatność: nikt nie chce się zastanawiać, czy ktoś go nie fotografuje. Telefon w gorącej kabinie i tak szybko się przegrzewa. Jeśli potrzebujesz kontrolować czas, korzystaj z klepsydry na ścianie sauny albo rozpisz sobie rundy wcześniej w planerze seansu.

Polewanie kamieni – zasady

Polewanie kamieni budzi najwięcej nieporozumień. Zasady zależą od obiektu:

1. W saunariach z ceremoniami piec polewa wyłącznie saunamistrz. Regulaminy wielu term wprost zastrzegają, że obsługą saun zajmują się tylko pracownicy, a samodzielne polewanie jest zabronione.
2. W mniejszych saunach z wiadrem i chochlą polewanie jest zwykle dozwolone, ale zawsze najpierw zapytaj osoby w kabinie, czy się zgadzają. Jedna chochla wody na rozgrzane kamienie podnosi odczuwalną temperaturę na kilka minut.
3. Polewaj tylko czystą wodą, chyba że obiekt sam daje aromaty. Nie wylewaj wody na czujnik temperatury i nie kładź niczego na piecu ani obok – ręczniki przy piecu to ryzyko pożaru.
4. Leje się po trochu, nie całe wiadro naraz.

Zasada „ostatni pyta” Jeśli wchodzisz do kabiny, w której ktoś już siedzi, to Ty pytasz o zgodę na polewanie, a nie odwrotnie. Gdy ktoś poprosi, żeby nie dolewać – nie dolewasz, nawet jeśli dla Ciebie jest za chłodno. Lepiej zmienić ławkę na wyższą.

Miejsce na ławce i leżaku

Wyższa ławka to wyższa temperatura, więc o miejsca na górze bywa tłoczno. Kilka zwyczajów:

• Nie leż, gdy w kabinie jest tłoczno – usiądź, żeby zmieściło się więcej osób.
• Nie zostawiaj ręcznika „na zapas” ani w kabinie, ani na leżaku w strefie relaksu, gdy wychodzisz na schłodzenie i obiad. Leżak, którego nie używasz przez godzinę, jest dla innych.
• Przesuń się, gdy ktoś wchodzi – bez czekania na prośbę.
• Drzwi otwieraj i zamykaj szybko – każde wejście wypuszcza ciepło.

Ceremonie: wejście i wyjście

Seans z saunamistrzem rządzi się dodatkowymi zasadami, które opisujemy szerzej w artykule o ceremoniach saunowych. Najważniejsza: gdy ceremonia się zaczęła, nie wchodzisz – otwarte drzwi wypuszczają ciepło i wilgoć, które saunamistrz właśnie buduje, i przeszkadzają innym. Przyjdź kilka minut przed czasem. Te same zasady obowiązują widzów na zawodach saunamistrzów.

Wyjść w trakcie możesz zawsze, jeśli źle się czujesz – zdrowie jest ważniejsze niż etykieta. Jeśli po prostu masz dość, poczekaj na przerwę między turami polewania i wyjdź spokojnie, bez trzaskania drzwiami. Nie rozmawiaj w trakcie seansu i nie klaszcz, zanim saunamistrz skończy – w wielu saunariach oklaski na końcu są zwyczajem, ale dopiero na końcu.

Strój, nagość i spojrzenia

To, czy wchodzisz nago, czy w stroju, określa regulamin – nie Twój wybór. W strefach beztekstylnych strój kąpielowy jest zakazany ze względów higienicznych. W saunach przy basenach miejskich częściej jest odwrotnie. Przykład z naszej bazy: w Aqua Aries w Szczyrku koło Bielska-Białej strefa saun jest beztekstylna i dostępna od 16 lat – zobacz sauny w Bielsku-Białej. Pełne omówienie znajdziesz w tekście sauna nago czy w stroju. Jeśli wolisz saunować się w gronie samych kobiet, sprawdź, gdzie są sauny dla kobiet i wieczory ladies night.

W strefie beztekstylnej obowiązuje dyskrecja: patrzysz ludziom w oczy albo przed siebie, poza kabiną owijasz się ręcznikiem lub szlafrokiem. Nagość w saunie nie ma kontekstu erotycznego – zachowania, które go sugerują, są powodem do wyproszenia ze strefy.

Najczęstsze błędy nowych gości

• wejście do sauny w klapkach albo prosto spod prysznica, bez wytarcia się;
• siedzenie na gołych deskach albo z gołymi stopami na ławce;
• głośna rozmowa w kabinie i w strefie relaksu;
• polewanie kamieni bez pytania;
• wchodzenie do kabiny w trakcie ceremonii;
• wskakiwanie do jacuzzi albo ciepłego basenu bez schłodzenia i prysznica.

Jeśli to Twoja pierwsza wizyta, przeczytaj też poradnik, jak korzystać z sauny – opisuje cały seans od pierwszej rundy po odpoczynek.

Najczęstsze pytania

Czy w saunie można rozmawiać?

Tak, ale cicho. Wiele stref saun to strefy ciszy z zakazem głośnych rozmów. Krótka wymiana zdań szeptem nikomu nie przeszkadza, dłuższą rozmowę lepiej przenieść do baru albo na taras.

Czy mogę sam polać kamienie w saunie?

Zależy od obiektu. W saunariach z ceremoniami polewa tylko saunamistrz, a regulamin zabrania robienia tego samemu. Jeśli w kabinie stoi wiadro z chochlą i nie ma zakazu, polewaj czystą wodą, po trochu i po zapytaniu pozostałych osób.

Czy mogę wyjść z sauny w trakcie ceremonii?

Tak, gdy źle się czujesz – wychodzisz od razu. W pozostałych przypadkach poczekaj na przerwę między turami polewania. Wchodzić w trakcie ceremonii nie należy.