Porównanie w skrócie
| Sauna | Temperatura | Wilgotność | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Fińska (sucha) | ok. 80–100°C | niska, 10–20% | klasyka, najmocniejsze ciepło |
| Biosauna / ziołowa | ok. 50–65°C | średnia | na początek, dłuższe posiedzenie |
| Łaźnia parowa | ok. 40–50°C | bardzo wysoka, blisko 100% | kto nie lubi suchego gorąca |
| Na podczerwień (infrared) | ok. 40–60°C | niska | łagodne, głębokie ciepło |
| Bania | zwykle 60–90°C | zmienna, dużo pary | seanse z witkami |
Temperatury są orientacyjne – każdy obiekt ustawia je trochę inaczej, a w saunie fińskiej różnica między dolną a górną ławką potrafi być bardzo duża. Ile stopni i jaką wilgotność deklarują konkretne polskie obiekty, zebraliśmy w artykule temperatura w saunie.
Sauna fińska
Najpopularniejsza i najbardziej „saunowa” sauna. Drewniana kabina, piec z kamieniami, wysoka temperatura i suche powietrze. Wilgotność rośnie na chwilę, gdy ktoś poleje kamienie wodą – wtedy pojawia się fala gorącej pary (po fińsku löyly). To w saunach fińskich odbywają się ceremonie saunowe.
Runda trwa zwykle 8–15 minut. Jeśli dopiero zaczynasz, siadaj na niższej ławce.
Odmiany sauny fińskiej, które spotkasz w saunariach: sauna panoramiczna (z dużym oknem, często na zewnątrz), sauna na zewnątrz w drewnianym domku albo beczce, sauna eventowa – duża kabina na kilkadziesiąt osób, przeznaczona do ceremonii. Taką saunę na ponad 60 osób ma łódzkie Destresso – więcej wśród saun w Łodzi.
Biosauna i sauna ziołowa
Łagodniejsza wersja sauny fińskiej: niższa temperatura i wyższa wilgotność, często z aromaterapią (zioła, olejki) albo zmieniającym się światłem. Dobre miejsce na pierwszą rundę albo dla osób, które w saunie fińskiej szybko czują się źle. Można w niej posiedzieć dłużej – 15–20 minut. Czym różni się biosauna od sanarium i sauny ziołowej oraz gdzie ją znajdziesz, opisujemy w osobnym artykule o biosaunie.
Łaźnia parowa
Kabina z płytek albo kamienia, gęsta para i temperatura zwykle 40–50°C. Mimo niskiej temperatury wydaje się bardzo gorąco, bo wilgotne powietrze nie pozwala skórze się chłodzić przez parowanie potu. Ławki są mokre – siada się na ręczniku albo na umytej wodą ławce, zgodnie z zasadami obiektu.
Pokrewne są łaźnia turecka (hammam) z ciepłymi kamiennymi ławami i zabiegami myjącymi oraz łaźnia rzymska – spotkasz je głównie w większych saunariach i spa. Hammam ma np. Hevelia – zobacz sauny w Gdańsku. Jak wygląda rytuał mycia z peelingiem kese, opisujemy w tekście o łaźni tureckiej.
Wahasz się między tymi dwiema kabinami? Szczegółowe zestawienie znajdziesz w artykule sauna fińska a parowa. Obiekty z łaźnią parową lub banią w poszczególnych miastach zebraliśmy w zestawieniu łaźnie parowe i banie, a z kabiną na podczerwień – w zestawieniu sauny infrared.
Sauna na podczerwień (infrared)
Tu promienniki podczerwieni grzeją bezpośrednio ciało, a nie powietrze. Temperatura w kabinie jest niska (ok. 40–60°C), więc łatwo się oddycha, a ciepło czuć „w środku”. To najłagodniejsza forma saunowania, często w małych kabinach dla 1–3 osób. Seans trwa zwykle 20–30 minut. Jak działa taka kabina, ile w niej siedzieć i co mówią badania, opisujemy w artykule sauna na podczerwień.
Bania
Rosyjska łaźnia parowa w drewnianej kabinie, zwykle opalana drewnem. Charakterystyczne są witki – pęki brzozowych lub dębowych gałązek, którymi masuje się ciało w gorącej parze (sam albo z pomocą banszczika). Po bani schładza się w zimnej wodzie, często w jeziorze lub rzece. W Polsce banie działają w kilku saunariach i jako sauny plenerowe nad wodą, np. ruska bania nad jeziorem Głębokie – zobacz sauny w Szczecinie. Temperatury, rytuał z wenikiem i ceny bani w kilkunastu obiektach opisujemy w osobnym tekście o ruskiej bani.
Inne atrakcje strefy saun
- Grota lodowa / kabina śnieżna – do schładzania prawdziwym albo sztucznym śniegiem.
- Grota solna – pomieszczenie z solą, w którym się odpoczywa, nie grzeje. Czym różni się od kabiny ze ścianą solną, wyjaśniamy w tekście o saunie solnej.
- Wiadro kneippa, balia z zimną wodą, basen schładzający – do schładzania po rundzie.
- Tężnia – konstrukcja z tężniami solankowymi; w kilku obiektach stoi przy strefie saun.
Co to jest saunarium?
Saunarium to strefa z kilkoma saunami różnego typu, miejscem do schładzania i strefą odpoczynku, do której wchodzi się na jeden bilet – zwykle czasowy (1 h, 2 h, cały dzień). Działa jako samodzielny obiekt albo jako część aquaparku lub pływalni. W naszej bazie jest 46 samodzielnych saunariów w 24 miastach (typowo 4 sauny) i 28 stref saun w aquaparkach w 23 miastach (typowo 5 saun). Najwięcej, 20 saun, ma Saunarium Aquapark Wrocław.
Sauna w aquaparku – bilety i ceny
Do strefy saun w aquaparku kupuje się zwykle osobny bilet czasowy: w 18 z 27 aquaparków z cennikiem w naszej bazie najtańszy bilet normalny kosztuje 40–60 zł, a mediana to 49 zł (październik 2026; najdrożej jest w Saunarium Aquapark Wrocław – 90 zł za 2 h). Obiekty rozliczają saunę na trzy sposoby:
- Bilet tylko do strefy saun – w Fabryce Wody w Szczecinie 55 zł za godzinę, w Wodnym Parku Tychy 40 zł za godzinę w dni powszednie.
- Bilet łączony basen + sauny – w Parku Wodnym w Krakowie hala basenowa z Saunarium kosztuje 70 zł za godzinę, w Aqua Lublin 47 zł za 75 minut (pon.–pt.), a w olsztyńskiej Aquasferze sauny są w cenie biletu AQUA 60 (44 zł w dni powszednie).
- Dopłata za minuty do biletu na basen – w elbląskiej Dolince 0,35–0,45 zł za minutę w strefie saun, w Parku Wodnym Siedlce 9 zł za 10 minut (pon.–pt.).
Strefy saun w aquaparkach są zwykle dla dorosłych: 8 z 28 wpuszcza od 18 lat, 4 od 16 lat. W 11 sauny są w całości albo w wybranych godzinach beztekstylne – zasady opisujemy w artykule sauna nago czy w stroju. Za przekroczenie czasu aquaparki doliczają od 0,45 zł (Płock) do 2 zł za minutę (Wrocław, Sopot, Reda). MultiSport w strefie saun przyjmuje 15 z 28 aquaparków – lista w zestawieniu sauny z MultiSport.
Saunę przy basenie mają też zwykłe pływalnie – w bazie jest ich 104. Część wlicza ją w bilet, np. pływalnie GOS w Gdańsku (24 zł za basen z sauną). Obiekty z basenem i sauną wypisujemy na stronach miast, a w jakiej kolejności z nich korzystać, wyjaśniamy w poradniku najpierw sauna czy basen.
Od której sauny zacząć?
Jeśli to Twój pierwszy raz, zacznij od biosauny albo niższej ławki w saunie fińskiej. Po pierwszej rundzie będziesz wiedzieć, czy wolisz suche gorąco, czy wilgotną parę. Kolejność rund dowolnie mieszaj – zasada jest jedna: po każdej rundzie schłodzenie i odpoczynek. Więcej w poradniku jak korzystać z sauny.
Które rodzaje saun ma konkretny obiekt, sprawdzisz w naszym porównaniu saun w miastach – przy każdym obiekcie podajemy listę saun.
Warto też wiedzieć, że badania nad wpływem wygrzewania na organizm dotyczą niemal wyłącznie klasycznej sauny fińskiej – co z nich wynika, a co jest mitem, opisaliśmy w tekście sauna a zdrowie.
