Sauna solna: co to jest, ile ma stopni i czym różni się od groty solnej i tężni

Sauna solna – co to jest

Pod nazwą „sauna solna” obiekty sprzedają kilka różnych kabin. Łączy je to, że sól jest w nich widoczna: ściana z podświetlanych bloków soli himalajskiej, panel solny przy piecu albo dozownik solanki. Pod spodem pracuje jednak zwykłe źródło ciepła – piec saunowy, piec z parownikiem albo promienniki podczerwieni. Dlatego zanim wejdziesz, warto wiedzieć, z którą odmianą masz do czynienia:

• Sucha sauna ze ścianą solną. Klasyczna kabina, często o łagodniejszej temperaturze niż główna sauna fińska. Tak jest np. w Saunarium Solne Miasto w Wieliczce, gdzie obok sauny fińskiej na 20 osób działa osobna sauna solna ze ścianą z bloków soli.
• Infrared z solą. Kabina z promiennikami, w której jedną ścianę stanowią bryły soli. Tak jest w Strefie Wellness Pływalni Polonez na warszawskim Targówku (ok. 50°C, wilgotność 20–25%), w saunarium Parku Wodnego w Krakowie (osobna „infrared z solą” obok sauny solnej) i w Termach Krakowskich Sodowa, gdzie kabina nazywa się Solna Harmonia.
• Biosauna z solą. Łagodna sauna z parownikiem i solną ścianą, np. biosauna z solą himalajską w Saunie Olimpia pod Gorzowem Wielkopolskim i biosauna z solą w saunarium Parku Wodnego Częstochowa.
• Łaźnia lub sauna solankowa. Tu sól nie leży na ścianie, tylko jest w powietrzu: generator pary albo dozownik podaje mgiełkę solanki. Taką kabinę mają m.in. Termy Zakopiańskie (sauna solankowa 30–40°C przy wilgotności 60–80%), Aquapark Olender pod Toruniem (łaźnia solankowo-parowa z 10-procentową solanką) i Endorfina SPA w Radomiu.

Sól kamienna topi się dopiero w temperaturze ok. 800°C, więc w saunie nie paruje. Ściana z bloków soli nie wytwarza zatem aerozolu sama z siebie – w powietrzu pojawia się on dopiero wtedy, gdy kabina ma dozownik solanki albo parę z dodatkiem soli. Sucha sauna solna to w praktyce sauna z ładnym, ciepłym światłem przebijającym przez kryształy.

Sauna solna, grota solna i tężnia – porównanie

Te trzy atrakcje stoją często obok siebie i mają podobne nazwy, ale działają zupełnie inaczej. Najważniejsza różnica: w saunie solnej się pocisz, w grocie i przy tężni – nie.

Temperaturę groty (18–22°C) podają m.in. Termy Krakowskie Błonia. Parametry 20–24°C i 40–60% wilgotności to zakres najczęściej zalecany dla sztucznych grot w opisach haloterapii. Naturalne komory w kopalniach soli, takich jak Wieliczka czy Bochnia, są chłodniejsze i wilgotniejsze – to już osobna forma pobytu, nazywana speleoterapią, prowadzona w ramach uzdrowisk.

Tężnia to drewniana konstrukcja obłożona gałązkami tarniny, po których spływa solanka. Woda częściowo odparowuje, a wokół tworzy się wilgotne, słonawe powietrze. Najbardziej znany zespół tężni w Polsce stoi w Ciechocinku, ale małe tężnie w strefach saun są dziś bardzo popularne: w naszej bazie ma je 36 z 364 obiektów z sauną. Wewnątrz budynku to zwykle ścianka z solanką albo fontanna obłożona gałązkami, przy której można usiąść między seansami.

Ile siedzieć w saunie solnej i jak ją wpleść w seans

Sauna solna jest zazwyczaj jedną z łagodniejszych kabin w strefie saun, dlatego najlepiej sprawdza się na początek albo na wyciszenie po gorętszej rundzie:

1. Prysznic i wytarcie do sucha – jak przed każdą sauną.
2. Pierwsza runda w saunie solnej: 10–15 minut. W kabinach o temperaturze 40–50°C ciało nagrzewa się wolniej, więc możesz posiedzieć dłużej niż w fińskiej.
3. Schłodzenie i 10–15 minut odpoczynku. Jeśli w obiekcie jest grota solna albo tężnia, to dobre miejsce na tę przerwę – byle po prysznicu, a nie w mokrym ręczniku.
4. Druga runda w saunie fińskiej lub solnej, zależnie od tego, jak się czujesz.

Jeśli sauna solna jest zwykłą fińską z panelem solnym, jak w Strefie Relaksu 7 Piątków w Bielsku-Białej (do 110°C), obowiązują zasady sauny fińskiej: 8–15 minut i uważne słuchanie organizmu. Kabiny infrared z solą działają jak każda sauna na podczerwień – szerzej o tym typie piszemy w artykule o saunie na podczerwień.

Nie liż ścian i nie polewaj soli wodą Bloki soli w kabinie są dekoracją i nośnikiem światła, nie inhalatorem. Polewanie ich wodą rozpuszcza powierzchnię, zostawia zacieki i niszczy ścianę – w wielu obiektach jest wprost zabronione. Dotykanie i lizanie soli, które zdarza się dzieciom i turystom, jest po prostu niehigieniczne: po tych samych blokach przesuwa się codziennie kilkadziesiąt spoconych pleców.

Co mówią badania o soli i haloterapii

Sauna solna dziedziczy zalety i ograniczenia zwykłej sauny, a sól niewiele w tym zmienia. Ciekawsze pytanie dotyczy groty solnej, bo właśnie z nią wiąże się najwięcej obietnic – na oddech, zatoki, odporność czy alergię.

Dowody są skromne. Przegląd systematyczny opublikowany w 2014 r. w „International Journal of COPD” (Rashleigh i współautorzy) szukał badań nad haloterapią w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Na 151 przejrzanych prac tylko jedna była badaniem z randomizacją; po poszerzeniu kryteriów autorzy opisali cztery badania z łącznie 1041 uczestnikami i ocenili ich jakość jako niską. Wniosek: na tej podstawie nie można zalecać haloterapii jako metody leczenia POChP. W astmie małe badanie Sandella i współpracowników (2013) nie wykazało, żeby seanse w komorze solnej zmniejszały zapalenie eozynofilowe w drogach oddechowych.

Ludzie czują się po grocie lepiej – i to też jest wynik. W polskim badaniu ankietowym (Zając i współautorzy, „Annals of Agricultural and Environmental Medicine”, 2014) większość osób korzystających z grot deklarowała poprawę samopoczucia. Ankieta nie mierzy jednak efektu zdrowotnego: pół godziny w ciszy, przy przyćmionym świetle, na leżaku, rozluźni większość z nas niezależnie od soli.

Grota bywa przeciwwskazana. Serwis Medycyny Praktycznej dla pacjentów zwraca uwagę, że w zaostrzeniu astmy pobyty w komorach solnych są przeciwwskazane, bo chlorek sodu nasila kaszel, a sztuczne groty nie zawsze spełniają wymogi sanitarne. Wśród przeciwwskazań wymienia się też zwykle ostre infekcje z gorączką, nadczynność tarczycy, niewydolność krążenia, gruźlicę i choroby nowotworowe. Do sauny solnej odnoszą się ponadto wszystkie przeciwwskazania do sauny – sól nie robi z kabiny bezpieczniejszego miejsca dla osób z chorobami serca czy niestabilnym ciśnieniem.

Ten artykuł nie zastępuje porady lekarza. Jeśli masz astmę, POChP albo inne przewlekłe choroby układu oddechowego, zapytaj go, zanim potraktujesz grotę jako element terapii, i nie odstawiaj z jej powodu przepisanych leków.

Gdzie jest sauna solna – obiekty z naszej bazy

Saunę solną lub solankową ma w naszej bazie nieco ponad 20 obiektów, a grotę albo komnatę solną – 41 z 364. Najczęściej spotkasz je w dużych saunariach i aquaparkach. Kabina solna prawie zawsze wlicza się w bilet do strefy saun; nie znaleźliśmy obiektu, który pobierałby za nią osobną opłatę.

Największy wybór solnych kabin w jednym mieście dają sauny w Krakowie i okolicy: oprócz Parku Wodnego i Sodowej jest tu Saunarium Solne Miasto w Wieliczce, a w kilku saunariach – groty solne. Drugie miejsce zajmują sauny we Wrocławiu i okolicy, gdzie saunę solną mają Aquapark Wrocław, Orbita i Centrum Ślęza, a łaźnię mineralną (solną) – Wrocławskie Centrum SPA (40 zł za godzinę). Jeśli szukasz dużej, wspólnej kabiny, a nie kameralnej infrared, zajrzyj do Saunarium Grunwald w Poznaniu, gdzie Słona Bryza mieści 15 osób.

Z kompleksów termalnych saunę solno-ziołową (dwupiętrową) mają Chochołowskie Termy, a saunę solankową – wspomniane Termy Zakopiańskie. W obu przypadkach kabina jest częścią saunarium i nie wymaga dodatkowego biletu.

Grota solna – ceny osobnych seansów

Inaczej niż z sauną solną, za grotę solną obiekty często pobierają osobną opłatę albo sprzedają ją jako dopłatę do basenu. Z cenników w naszej bazie:

W części obiektów grota jest w cenie biletu: tak jest w Termach Gorce (grota solna z tężnią w bilecie Strefy Relaksu), w Hotelu Uroczysko w Cedzynie pod Kielcami (40 zł za godzinę z basenami i saunami) czy w Strefie Odnowy Pływalni Niegocińska na warszawskim Mokotowie (29 zł za godzinę z basenem). Seanse w grotach odbywają się zwykle o pełnych godzinach, a do środka wchodzi się w czystych skarpetkach – w Bolesławcu regulamin wymaga wprost białych.

Jeśli chcesz zaplanować wizytę z sauną solną, grotą i klasyczną fińską, ułóż kolejność od najłagodniejszej kabiny do najgorętszej i zostaw grotę na koniec, gdy ciało już ostygnie. Długość rund i przerw rozpiszesz w naszym planerze seansu.

Najczęstsze pytania

Czy sauna solna jest zdrowsza od zwykłej sauny?

Nie ma badań, które by to wykazały. Sucha sauna ze ścianą solną grzeje tak samo jak zwykła kabina o tej samej temperaturze, a sól w niej nie paruje. Jeśli kabina jest łagodniejsza (40–50°C), może być przyjemniejsza dla początkujących, ale to zasługa temperatury, nie soli.

Czy do groty solnej można iść z dzieckiem?

W większości obiektów tak – grota jest chłodna, a seanse rodzinne oferują np. Termy Bolesławiec (bilet rodzinny 19 zł). Dziecko z infekcją, gorączką albo w zaostrzeniu astmy powinno zostać w domu. Strefy saun mają osobne limity wieku, często 16 lub 18 lat, więc sauna solna w saunarium zwykle nie będzie dla dziecka dostępna.

Czym różni się grota solna od tężni?

Grota to zamknięte pomieszczenie wyłożone solą, z generatorem suchego aerozolu, w którym siedzi się 30–45 minut. Tężnia to ścianka lub konstrukcja z gałązek, po której spływa solanka; tworzy wilgotne, słonawe powietrze wokół siebie. W strefach saun tężnia stoi zwykle w strefie odpoczynku i korzysta się z niej bez osobnego biletu.